⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️ درباره تاريخ ولادت امام موسي كاظم (عليه‎السلام) اختلافاتي وجود دارد. چند قول در اين ‏باره مطرح شده و كدام قول صحيح است؟

 

در باب ولادت امام كاظم (عليه‎السلام) دو دسته قول داريم. دسته اول اقوال برخي علما ( و نه روايات) است كه تاريخ ولادت حضرت را هفتم ماه صفر تعيين كرده‎اند؛ همانند كتاب «تثبيت‎الامامه» اثر قاسم بن ابراهيم الرسي. از آنجا كه اين كتاب، روايي است بايد گفت غير از اين روايت دليل ديگري بر ولادت حضرت در هفتم ماه صفر نداريم و در واقع خبر واحد است.

 

 همچنين علمايي مانند فتال نيشابوري در روضه الواعظين، شيخ طبرسي در إعلام الوري و ابن‎شهرآشوب در المناقب از اين قول تبعيت كرده‎اند اما در قرن هشتم هجري در عبارت دقيق شهيد اول در كتاب «دروس» و با بيان لفظ «قيل» اين قول از درجه اهميت ساقط و تضعيف شده است.

 

دسته دوم روايات يا اقوال علمايي هستند كه مبناي ولادت را بر ماه ذي‏حجه گذاشته، اما روز آن را تعيين نكرده‎‏اند؛ علمايي همانند شيخ كليني، شيخ مفيد، شيخ طوسي، خطيب بغدادي، سبط ابن جوزي و شهيد اول در اين دسته‎اند.

 

بايد گفت كه روايات مشهور، ذي‏حجه را ماه ولادت امام هفتم مي‏دانند. از جمله كتاب محاسن بَرقي (ج 2 ص 314) كه در روايت مفصلي از ابوبصير نقل مي‎كند: ما «حج» را خدمت امام صادق (عليه‎السلام) انجام داديم، در همان سالي كه پسرش موسي متولد شد و چون در ابواء (منزلي ميان مكه و مدينه) منزل كرديم، براي ما سفره چاشت انداخت ... در اين ميان كه ما چاشت مي‎خورديم فرستاده حميده (همسر امام صادق) آمد و به ايشان گفت: حميده عرض مي‎كند: ... من دردي مثل حال زائيدن در خود احساس مي‏كنم... .

 

 امام برخاست و با او رفت و پس از بازگشت فرمود: خدا به من پسري داد كه بهترين كسي است كه خدا در خلق خود آفريده و... (روايت به اختصار نقل شد)

 

در همين كتاب ( ج2 ص 418) روايتي از منهال قصاب نقل شده است كه مي‎گويد: از مكه به قصد مدينه بيرون آمدم. در مسير خود، وقتي به ابواء رسيدم كه در آنجا، موسي بن جعفر (عليهماالسلام) به دنيا آمده بود. من در رفتن به مدينه از امام صادق (عليه‎السلام) پيشي گرفتم و ايشان يك روز پس از من وارد شهر شد و مردم را (به ميمنت تولد فرزند و به عنوان وليمه آن) سه روز اطعام نمود.

 

 در كتاب دلائل الامامه نوشته طبري ص 303 هم روايتي از امام عسكري (عليه‎السلام) نقل شده است كه فرمودند: امام كاظم (عليه‎السلام) در ماه ذي‏حجه در ابواء به دنيا آمد.

 

همان طور كه ملاحظه مي‎كنيد در دو روايت نخست تصريح شده است كه ولادت امام كاظم (عليه‎السلام)

 

 اولا: در بازگشت از سفر حج تمتع بوده است؛

 ثانيا: در همان سالي بود كه حج به جا آورديم (نه در ماه صفر سال بعد) ؛

 ثالثا: از روايت منهال به دست مي‎آيد كه در ابواء و در ماه ذي‏حجه بوده است. 

 

همين روايت موجب مي‏شود كه اگر قبول كنيم ميان علما شهرتي بر وقوع ولادت حضرت در هفتم ماه صفر باشد با وجود اين روايات از قدرت ساقط و ضعيف مي‏گردد.

 

* با توجه به اينكه در روايات تاريخ دقيق براي ولادت امام كاظم (عليه‎السلام) تعيين نشده است،چگونه 14 ذي‏حجه را تاريخ ولادت گفته می شود ؟

 

 اين نتيجه مجموعه اي از برداشت از قرائن است.

 

 در وسائل الشيعه باب «استحباب سرعه العود إلي الاهل، وكراهه سبق الحاج وجعل المنزلين منزلا» دو روايت از امامين صادقين (عليهماالسلام) داريم كه استحباب به زودتر بازگشتن به مدينه تصريح مي‏كنند. با توجه به اينكه بر اساس روايات، در آن روزگار مسافران هر روز تقريبا 24 ميل طي مي‏كرده‏ اند و نيز از مكه تا ابواء حدودا 99 ميل مسافت است، پس امام صادق (عليه‎السلام) اين مسير را حداكثر در دو روز طي كرده‏ اند.

 

با توجه به روايت منهال كه پيش از اين ذكر شد قاعدتا امام صادق (عليه‎السلام) پس از اعمال حج يعني دوازدهم ذي‎حجه سريعا به سوي مدينه بازگشته‎اند و فاصله هر دو منزل را در يك منزل طي ‏كرده‎اند.

 

به اين ترتيب به دست مي‎آيد كه امام كاظم (عليه‎السلام) در فاصله دو روز پس از اعمال حج تمتع يعني چهاردهم ذي‏حجه به دنيا آمده‎اند.

 

*با توجه به مطالبي كه بيان شد چهاردهم ذي‏حجه صرفا يك تخمين تاريخ است و امكان دارد كه محقق ديگري اين دلايل را رد كند يا قرائن ديگري بيابد كه تاريخ 14 ذي‏حجه را تغيير دهد . اما قول هفتم صفر رد شده است .

 

 

✅ کانال علی مع الحق و الحق مع علی

https://telegram.me/alititle

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم آبان ۱۳۹۵ساعت 8:34  توسط مهدی   |