49 – رعایت حقوق آن حضرت (ع) و مواظبت بر ادای آنها و رعایت وظایف نسبت به آن بزرگوار: حاصل روایتی چنین است: قدر و منزلت مومن نزد امام (ع) به حسب قدر و منزلت امام نزد اوست.

50 – خشوع دل هنگام یاد آن حضرت (ع): نرمش دل برای یاد آن حضرت (ع) و اهتمام به آنچه مایه خشوع و نرمی دل می شود به وسیله مراقبت، شرکت در مجالس دوستان آن جناب و یادآوری حقوق و مصائب او و دوری از آنچه سبب قساوت و سختی دل می شود، و بر کنار ماندن از مجالسی که موجب حسرت و پشیمانی است، چنان که در فرموده خدای تعالی: آیا هنگام آن نرسیده که آنهایی که ایمان آورده اند دل هایشان به ذکر خداوند خاشع گردد و به آنچه از حق فرود آمده دل بسپارند و نباشند مانند کسانی که پیشتر کتاب بر ایشان آمده ( یهود و نصاری ) که مدت بر آنان به درازا کشید، پس دلهایشان قساوت گرفت و بسیاری از آنان فاسق شدند. ( سوره حدید، آیه 16)

روایت آمده که: این آیه در مورد جریان قائم (ع) نازل شده و تأویل آن در زمان غیبت جاری می گردد و منظور از مدت دوران غیبت می باشد.

51 – عالم باید علمش را آشکار سازد: پیغمبر (ص) فرمودند: هرگاه بدعتها در امت من ظاهر شد، پس باید که عالم دانش خود را آشکارنماید، که هر کس این کار را نکند لعنت خدا بر او خواهد بود.

52 – تقیه کردن از اشرار و مخفی دااشتن راز از اغیار: از امام صادق (ع) آمده که درباره فرموده خدای عزوجل « آنان به خاطر صبری که کردند پاداششان را دو برابر گیرند» (سوره قصص ، آیه 45) سؤال شد؟ فرمود: به خاطر صبری که بر تقیه کردند.

امام صادق (ع) فرمود: تقیه سپر مؤمن و تقیه نگهدار مؤمن است و هرکس را تقیه نیست ایمان ندارد، همانا حدیثی از احادیث ما به بنده ای می رسد پس خدای عزوجل را بین خود و خدا با آن حدیث دینداری می نماید و مایه عزت او در دنیا و نور او در آخرت می گردد و بنده ای دیگر حدیثی از احادیث ما به او می رسد، پس او آن حدیث را فاش می سازد و موجب خواری او در دنیا می شود و خدای عزوجل آن نور را از او می گیرد.

از امام صادق (ع) در مورد بهترین عمل در زمان غیبت امام (ع) سؤال شد آن حضرت فرمود: نگهداری زبان و خانه نشینی.

در اصول کافی از ثابت ابی سعید آمده که گفت: حضرت امام صادق (ع) فرمود: ای ثابت شما را با مردم چکار از آنها دست بدارید و هیچ کس ارا به امرتان دعوت ننمایید که به خدا سوگند اگر اهل آسمان و زمین جمع شوند تا بنده ای را که خدا خواسته هدایت شود گمراه سازند، نخواهند توانست، از مردم دست بکشد و مبادا کسی از شما بگوید برادرم و پسر عمویم و همسایه ام [ و از روی دلسوزی برای هدایتشان خود را به زحمت بیندازد] زیرا که خدای عزوجل هرگاه خیر بنده ای را بخواهد روحش را پاکیزه می گرداند که هر خوبی را بشنود آن را بشناسد و هر بدی را بشنود آن را انکار نماید، آنگاه خداوند در دل او کلمه ای افکند که به وسیله آن کارش فراهم آید[ و با شناختن امر امامت اندیشه اش سامان یابد].

امیرالمؤمنین (ع) فرمود: همانا این حدیث ما به گونه ای است که دلها به سختی آن را می پذیرد، پس هرکس [ آن را] شناخت او را بیفزایید و آنان را که روی گرداندند وا گذارید.

53 – صبر کردن بر اذیت و آزار و سایر محنتها: بدان که خداوند عزوجل بندگان خود را در زمان غیبت ولیش با انواع محنتها و بلاها امتحان می کند تا بد از خوب جدا شود، پس درجات خوبان را بالا برده و پلیدان را بعضی با بعضی دیگر درآمیزد و با هم گرد آورد، آنگاه همه را در آتش دوزخ بیفکند. خداوند تعالی فرموده: خداوند مؤمنان را بر این حال کنونی[ که مؤمن و منافق به هم مشتبهند] وا نخواهد گذاشت تا این که پلید را از پاکیزه جدا سازد.(سوره آل عمران، آیه 179)

همچنین خداوند فرموده: آیا مردم چنین پندارند که به صرف این که گفتند ایمان آوردیم رها شوند و[بر این ادعا] هیچ امتحان نشوند و همانا ما امتهایی که پیش از اینان بودند را به آزمایش آوردیم تا خداوند راستگویان را از دروغگویان کاملاً معلوم سازد.(سوره عنکبوت، آیه 2و 3 )

امام صادق (ع) فرمود: رسول خدا (ص) فرمودند: زمانی بر مردم خواهد آمد که حکومت جز به وسیله کشتن و ستمگری بدست نیاید و ثروت جز با غصب و بخل فراهم نگردد و محبت و دوستی جز با بیرون بردن دین و پیروی هواهای نفس حاصل نشود، پس هرکه آن زمان را دریابد و بر فقر صبر کند در حالی که بتواند به ثروت برسد و بر دشمنی مردم صبر نماید با این که [ به وسیله از دست دادن دین و پیروی از هوای نفس] بتواند محبت مردم را جلب کند و بر خواری و ذلت صبر نماید در صورتی که قدرت عزیز شدن را داشته باشد، خداوند پاداش پنجاه صدیق از تصدیق کنندگان مرا به او خواهد داد.

از محمدبن مسلم آمده که گفت: شنیدم حضرت صادق (ع) فرمود: به درستس که پیش از [ظهور] حضرت قائم (عج) نشانه هایی خواهد بود، از سوی خداوند عزوجل برای مؤمنین، عرض کردم آن نشانه چیست، خداوند مرا فدای تو گرداند؟ فرمود: آن فرموده خدای متعال است « والبته شما را می آزماییم» یعنی مؤمنین را پیش از خروج قائم (عج)، (به چیزی از ترس و گرسنگی و نقصان اموال و نفوس و آفات زراعت و مژده و بشارت بده به صابران) (سوره بقره، آیه 155) فرمود: آنها را آزمایش می کند به مقداری ترس از پادشاهان بنی فلان در آخر حکومتشان و گرسنگی به گرانی نرخهایشان و نقصان اموال، فرمود: کسادی تجارتها و کمی بازده، نقصان نفوس، فرمود: مرگ فراگیر و زودرس و نقصان زراعتها، فرمود: کمی رشد و حاصل آنچه کشت می شود، وبشارت ده صابران را در آن هنگام به زود رسیدن خروج قائم (ع) سپس امام صادق(ع) به من فرمود: ای محمد، اینست تأویل آن، خدای تعالی می فرماید:  « و تأویل آن را کسی نمی داند جز خداوند و راسخان در علم» (سوره آل عمران، آیه 70)

54 – درخواست صبر از خدای تعالی: از وظایف مؤمن در زمان غیبت آنست که از درگاه خداوند عزوجل بخواهد که او را در مواقعی که وظیفه اش صبر کردن است به او توفیق دهد.

­­­خدای تعالی خطاب به پیغمبرش (ص) فرمود: و صبر کن و صبر تو جز به [ سبب یا کمک] خداوند...     ( سوره نحل، آیه 127)

پیامبراکرم (ص) فرمود: از خدای عزوجل آنچه از حوائج برایتان پیش می آید را مسئلت نمایید،حتی بند کفش را، زیرا که اگر او آن را آسان نکند آسان نمی گردد.

امام صادق (ع) فرمود: ما دوست داریم کسی را که عاقل، فهمیده، فقیه، بردبار، صبور، راستگو و باوفا باشد، خدای عزوجل پیمبران را به مکارم اخلاق ( صفات عالی انسانی ) اختصاص داده، پس هر آنکه در او این صفات بود خداوند را بر آن حمد گوید و در هرکس نبود به درگاه خداوند زاری نماید و آنها را از او بخواهد. راوی گوید عرض کردم، فدایت شوم، آن صفات کدامند؟ حضرت فرمود: پرهیزکاری، قناعت، صبر، شکر، حلم، حیا، سخاوت، شجاعت، غیرت، نیکی و راستگویی و ادای امانت.

55 – سفارش یکدیگر به صبر در زمان غیبت حضرت صاحب الزمان (عج): پیغمبراکرم (ص) در خطبه روز غدیر فرمودند: و درباره علی نازل شد [سوره] والعصر و تفسیرش این که (و) سوگند به پروردگار (عصر) قیامت که (همانا انسان در زیان است): دشمنان آل محمد، (مگر کسانی که ایمان آوردند) به ولایت ایشان (و کارهای خوب انجام دادند) به همدردی کردن با برادرانشان (و یکدیگر را به صبر سفارش دادند) در زمان غیبت غائبشان ...

منظور از سفارش یکدیگر به صبر آنست که مؤمن به فرزندان و نوادگان و خاندان و عیال و عشیره و برادران دینی و دوستان خویش و سایر مؤمنین سفارش و امر کند به ایمان به حضرت مهدی (عج) و صبر کردن در زمان آن حضرت بر طولانی شدن زمان غیبت وبرآنچه از فتنه ها و بلاها و محنتها و اذیتها به ایشان می رسد و آنچه از آزار دشمنان و جفای دوستان و غیر اینها ... می بینند، به این که خوبیهای صبر را برایشان بازگوید و این که در پی صبر ظفر و گشایش خواهد بود، تا بر اثر طولانی شدن غیبت ناامید نشوند و چون دشمنان خود را در آسایش و راحتی و رفاه و نعمت ببینند به تردید نیفتند و بدانند که آن امر را امامان راستگوی خبر دادند، پس همانطور که راستگویی آنان در خبر به ابتلای اهل ایمان و چیرگی دشمنان بر ایشان آشکار گشت، همچنین راستگویی آنان در ظاهر شدن فرج و گشایش و رفاه برای دوستان آشکار خواهد شد، انشاء الله تعالی.

56 – عدم شرکت در مجالسی که نام آن حضرت(ع) را مسخره می کنند: خدای عزوجل می فرماید: و همانا [خداوند] در کتاب بر شما نازل فرمود که اگر شنیدید به آیات خداوند کفر ورزیده می شود و استهزاء می گردد پس با آنان [کافران و استهزا کنندگان] ننشینید تا در سخنی دیگر داخل شوند که[اگر باآنها همنشین شوید] شما هم به حقیقت مانند آنان خواهید بود، همانا خداوند همگی منافقان و کافران را در جهنم جمع خواهد کرد.

امام صادق (ع) درباره آیه ذکر شده فرمود: منظور آنست که چنانچه شنیدید کسی حق را انکار می کند و آن را دروغ می شمارد و نسبت به امامان ناروا می گوید از کنارش برخیز و با او همنشینی مکن هرکس که باشد.

امام صادق (ع) فرمود: هرکس به خدا و روز واپسین ایمان دارد در جایی ننشیند که امامی در آن مذمت شود یا مؤمنی اهانت گردد.

همچنین آن حضرت فرمود: هرکس نزد دشنام دهنده اولیاء خدا بنشیند، به تحقیق خدای تعالی را معصیت کرده است.

57 – تظاهر کردن با ستمگران واهل باطل: از طریق اهل سنت در بحار روایتی آمده از حذینه که گفت: شنیدم رسول خدا(ص) می فرمود: وای براین امت از پادشان ستمگر که چگونه می کشند و فرمانبرداران را می ترسانند مگر کسی که اطاعت از آنها را اظهار کند، پس مؤمن متقی بازبان با آنها تصنع و تظاهر می کند و با دل از آنها فرار می نماید، پس هرگاه خداوند عزوجل بخواهد اسلام را با عزت باز میگرداند و هرگونه ستمگر لجوج را درهم می شکند.

امیرالمؤمنین (ع) فرمود: همچون زنبور عسل در بین پرنده ها باشید که تمامی پرندگان آن را ناتوان انگارند و اگر پرنده ها بدانند چه برکتی در اندرون آن نهفته است با آن چنین رفتاری نکنند، با زبانها و بدنهایتان  با مردم معاشرت نمایید و با دلها و کارهایتان از آنها برکنار باشید. سوگند به کسی که جانم در دست اوست آمچه را دوست دارید نخواهید دید تا این که بعضی از شما به صورت بعض دیگر تف بیاندازد، تاجایی که بعضی از شما بعض دیگر را دروغ پرداز شمارد وتا آنجا که نماند از شما – یا این که فرمود: از شیعه من – مگر همچون سرمه در چشم و نمک در غذا و الان برایتان مثالی می زنم: این که شخصی گندمی داشته باشد که آن را پاک و پاکیزه کند ودر جایی قرار دهد و مدتی آن گندم در آنجا بماند، سپس بعد از مدت زمانی به سراغ آن برود و ببیند که به آن کرم افتاده، پس آن گندم را بیرون آورد و تمیز و پاکیزه نماید و باز آن را به جای اولش برگرداند و مدتی بر او بگذرد تا باردیگر از آن بازدید کند دوباره ببیند تعدادی کرم افتاده، پس آن کرمها را بیرون برد و گندم را پاک وپاکیزه نماید و به همانجا برگرداند و همینطور این کار را تکرار کند تا این که به مقدار کمی از آن گندم باقی بماند همچون گندم کمیابی که کرم به آن ضرری نمی رساند و همچنین شماها از هم تمیز خواهید شد تا این که از شما باقی نماند مگر گروه کمی که فتنه هیچگونه زیانی بر آنها نرساند.

58 – ناشناس ماندن و پرهیز از شهرت یافتن: در نهج البلاغه از امیرالمؤمنین (ع) آمده که در یکی از خطبه ها فرمود: و آن زمانی است که در آن نجات نمی یابد مگرهر مؤمن بی نام نشان، که اگر[در مجالس] حضور یابد شناخته نشود وهرگاه غایب باشد در جستجویش برنیایند، اینان چراغهای هدایت و روشنگران راه شبروانند، که به فتنه و فساد و سخن چینی در میان مردم آمد و شد نکنند و دهان به عیب گویی از مردم و یاوه سرایی نگشایند، برای آنان خداوند درهای رحمتش را باز می کند واز ایشان سختی عذاب را برطرف می نماید. ای مردم زمانی برشما خواهد رسید که اسلام درآن واژگون می شود همچنان که ظرف واژگون گردد وآنچه در آن است بریزد...

59 – تهذیب نفس: امام صادق (ع) فرمود: هرکس دوست دارد از اصحاب حضرت قائم (ع) باشد باید که منتظر باشد ودر این حال به پرهیزکاری واخلاق نیکو رفتار نماید، درحالی که منتظر باشد، پس چنان چه بمیرد و پس از مردنش قائم (ع) به پا خیزد، پداش او همچون کسی خواهد بود که آن حضرت را درک کرده است، پس کوشش کنید ودر انتظار بمانید گوارا باد شما را ای گروه مشمول رحمت خداوند.

60 – اتفاق و اجتماع بر نصرت آن حضرت (ع): امیرالمؤمنین (ع) در یکی از خطبه هایش فرمود: ای مردم اگر شما از نصرت حق از پای نمی نشستید واز کنار زدن باطل سستی نمی کردید، کسی که مثل شما نیست بر شما طمع نمی نمود و آنان که بر شما نیرو یافتند قوت نمی گرفتند، ولی شما همچون        گم گشتگی بنی اسرائیل راه را گم کردید و به جانم سوگند که بعد من گم گشتگیتان چند برابر خواهد شد، از جهت این که حق را پشت سر افکندید...

در توقیع رفیعی که از سوی ناحیه مقدسه به شیخ مفید – رحمة الله تعالی – صادر گشت آمده: واگر شیعیان ما – که خداوند آنان را در اطاعتش یاری دهد – در وفای پیمانی که از ایشان گرفته شده یکدل و مصمم باشند، نعمت لقای ما از آنان به تأخیر نمی افتاد و سعادت دیدار ما برای آنان با معرفت کامل و راستین نسبت به ما تعجیل گردد...

61 – متفق شدن بر توبه واقعی و بازگرداندن حقوق به صاحبان آنها: از جمله اسباب طولانی شدن غیبت امام (ع) گناهان و معصیتهایی است که بندگان می بیند چنان که در همان توقیعی که به آن اشاره شد پس از عبارت یاد شده فوق از آن حضرت (ع) آمده: پس تنها چیزی که ما را از آنان پوشیده می دارد همانا چیزهای ناخوشایندی است که از ایشان به ما می رسد و خوشایند ما نیست و از آنان انتظار نمی رود.

62 – 63 – پیوسته بیاد آن حضرت (ع) بودن و به آدابش عمل کردن: تردیدی نیست که امام (ع) ناظر و شاهد بر ما است وبر حالات و حرکات و سکنات ما اطلاع دارد، پس تو در هرحال و هر کجا که هستی در پیش رویش قرار داری که اوست دیده بینای خداوند و گوش شنوای، او پس چون این را دانستی باید همتت را در جهت رعایت آداب آن جناب و انجام وظایفی که نسبت به آن حضرت داری مصروف نمایی به حسب مراتب معرفتت، هرچند که با چشم سر، آن بزرگوار را نبینی.

امام صادق (ع) به نقل از پدران گرامیش از امیرالمؤمنین (ع) روایت شده که بر فراز منبر در شهر کوفه فرمود: بارخدایا همانا به ناچار زمین تو را حجتی از سوی تو بر خلقت باید، که آنان را به دین تو هدایت کند و علم تو را به ایشان بیاموزد، تا حجت تو باطل نشود و پیروان ایشان گمراه نگردند پس از آن که هدایتشان کرده ای.[ آن حجت] یا آشکاراست که اطاعت نشود، یا مخفی ودر انتظار باشد، اگر شخص او از مردم در حال هدایت شدنشان غایب ماند، به درستی که علم و آداب او در دلهای مؤمنین ثبت است که آنان به آن عمل می کنند.

ــ مهم ـــ چون صبح کنی پس بدان که این زندگی که خداوند به تو داده به برکت آن حضرت (ع) است، پس او را سپاس بگذار وخدای تعالی را برنعمتی که به تو عنایت فرموده شکر کن و مواظب خودت باش که مبادا این نعمت را در غیر رضای او صرف نمایی، که مایه تیره روزی و بارسنگینی تو خواهد شد، پس چنان چه در معرض گناهی قرار گیری به یادآور که مولایت در این حالت زشت وگونه بد تورا می بیند، پس به احترام او آن گناه را واگذار و اگر کار خوبی پیش آید به انجام آن سبقت کن و بدان که آن نعمتی است الهی، که خدای تعالی آن را به برکت مولایت بر تو بخشیده است وخدای را بر آن سپاس گذار وآن را به مولی و صاحب زمانت هدیه کن و با زبان حال و مقال عرضه بدار: یا ایّها العزیز مَسّنا وأهلنا الضّرو جِئنا ببضاعة مزجاة فأوف لنا الکیل و تصدّق علینا إنّ الله یجزی المتصدقین: عزیزا برما و اهل ما سختی رسیده وبا متاعی اندک به درگاهت پناه آورده ایم پس پیمانه ما را پر کن وبر ما تصدق فرمای که خداوند صدقه دهندگان را پاداش دهد.

در تمام احوال خاضع و خاشع باش، همچون غلام سر به فرمان حقیری که در خدمت اربابش ایستاده باشد ودرهر بامداد وشامگاه بر آن جناب (ع) سلام کن، سلام غلامی که مشتاق دیدار اوست واز فراقش درسوز وگداز است، سلام مخلصی که اشکهایش برگونه هایش سرازیر باشد و باور دارد که در خدمت مولایش ایستاده است وچون هنگام نماز خواندنت فرا رسد، حال مولایت را درموقع ایستادنش درپیشگاه خدای عزوجل متذکر شو وبا حضور قلب وخشوع جسم وچشم پوشی از ماسوی' الله به آن بزرگوار تأسی بجوی و بدان که توفیق یافتنت به این امر جز به برکت مولایت نیست واین عبادت جز به مولایت وپیروی و معرفت آن حضرت (ع)، از تو پذیرفته نمی شود وهر قدر که پیروی ومعرفت وسر به فرمان بودنت نسبت به او فزونی یابد، خدای تعالی منزلت وپاداش و کرامت وافتخار تورا خواهد افزود.

چون از نماز فراقت یافتی آن حضرت (ع) را به سوی خدای عزوجل وسیله و شفیع قرار ده که آن را از تو قبول فرماید و پیش از هر دعایی به دعا کردن برای او آغاز کن، به جهت بزرگی حق و بسیاری احسان او بر تو وهرگاه حاجتی برایت پیش آید یا عارضه سختی بر تو روی آرد آن را برحضرتش معروض بدار وبه درگاهش زاری کن تا به درگاه خدای تعالی دربر طرف کردن آن از تو، شفاعت نماید که اوست وسیله به سوی خداوند عزوجل.

64 – دعا در درگاه الهی برای جلوگیری از نسیان یاد آن حضرت (ع): این که از درگاه خداوند عزوجل بخواهی که تو را از فراموش کردن یاد آن حضرت (ع) محفوظ بدار واز خدای متعال مسئلت کن که تو را از گناهانی که مایه دچار شدن به فراموشی یاد امام تو می شود مصون بدارد.

65- این که بدنت نسبت به آن اجتناب خاشع باشد: منظور از خشوع بدن آن است که اعضای بدنت را در جهت خدمت کردن به مولایت و برپا کردن امر از به کار ببندی، در حالی که مستمندی و کوچکی خود را اقرار نمایی که عظمت و بزرگی آن حضرت را بر خودت بشناسی و تذلل نسبت به آن جناب و وجوب حق و اطاعتش را بر خودت در اعماق جانت ببینی، همچنان که حال غلام نسبت به اربابش هست.

66 – مقدم داشتن خواسته آن حضرت بر خواسته خود: به این که درهر امری که برتو وارد می شود ومی خواهی درآن اقدام کنی، بیندیشی که آیا موافق رضای آن حضرت (ع) است یا مخلف آن؟ چنان چه موافق رضای آن جناب بود آن را انجام دهی، نه به خاطر هوای نفست، بلکه به جهت موافقت داشتن آن با رضای او واگر مخالف رضای او بود آن را واگذاری وبا هوای نفست مخالفت کنی، برای این که رضای ان حضرت (ع) را به دست آوری، که اگر چنین بودی نزد آن بزرگوار محبوب خواهی بود وذکر خیرت برزبان او و پدران بزرگوارش علیهم السلام جریان می یابد.

67 – احترام کردن نزدیکان و منسوبین به آن حضرت (ع): خواه قرابت و خویشاوندی آنها جسمانی باشد و خواه روحانی، مانند: سادات علوی و علمای دینی و برادران ایمانی، زیرا که احترام و تجلیل آنها در حقیقت احترام و توقیر آن جناب (ع) است.

68 – بزرگداشت اماکنی که به قدوم آن حضرت (ع) زینت یافته اند: مانند: مسجد سهله و مسجداعظم کوفه و سرداب مبارک در شهر سامره و مسجد جمکران و غیر اینها از مواضعی که بعضی از صلحا، آن حضرت را در آنجاها دیده اند یا در روایات آمده که آن جناب در آنجا توقف دارد، مانند: مسجدالحرام و تعظیم و احترام سایر چیزهایی که به او اختصاص دارد و منتسب می باشد، مانند: نامها و القاب و کلمات و توقیعات و لباسهای آن حضرت (ع) و کتابهایی که احوالات آن بزرگوار و آنچه متعلق به اوست در آنها یاد گردیده است و...

70 – 69 – وقت ظهور را تعیین نکردن و تکذیب وقت گذاران: مهزم به امام صادق (ع) عرضه داشت: فدایت شوم، از این امر که در انتظارش هستیم خبرم ده که کی خواهد بود؟ فرمود: ای مهزم وقت گذاران دروغ گویند و شتاب زدگان هلاک شوند و تسلیم شدگان نجات یابند.

امیرالمومنین (ع) فرمود: اگر یک آیه در کتاب خدا نبود هر آینه شما را خبر می دادم از آن چه خواهد شد تا در روز قیامت، آن آیه فرموده خدای تعالی است: ( خدا هرچه خواهد ( از احکام یا حوادث عالم ) محو و هرچه را خواهد اثبات می کند و در ام الکتاب ( آفرینش ) مشیت اوست. ) (سوره رعد، آیه 39 )

71 – تکذیب کردن مدعیان نیابت خواصه از آن حضرت (ع) در زمان غیبت: شیخ صدوق- رحمة الله – گوید: در کتاب کمال الدین روایت آورده، گوید: حدیث گفت: ما را ابو محمد حسن بن احمد مکتب – رحمة الله – گفت: در سالی که شیخ علی بن محمد سمری وفات یافت من در مدینه السلام بغداد بودم، چند روز پیش از فوت او نزدش حضور یافتم، پس او برای مردم توقیعی بیرون آورد که صورت آن چنین بود: بسم الله الرحمن الرحیم، ای علی بن محمد سمری، خداوند پاداش برادرانت را در ( فقدان ) تو بزرگ فرماید، که تو از این تاریخ تا شش روز دیگر خواهی مرد، پس امر خود را فراهم ساز، و به کسی وصیت مکن که پس از فوت تو جانشینت شود که همانا غیبت دوم واقع شد، و ظهوری نخواهد بود مگر به اذن خداوند عزوجل و آن بعد از طولانی شدن مدت و قساوت دل ها و پر شدن زمین از جور و ستم خواهد بود، و در شیعیان من کسی یا کسانی خواهد آمد که مدعی شود مرا مشاهده می کند آگاه باشید که هر کس پیش از خروج سفیانی و صیحه آسمانی ادعای مشاهده کرد دروغ گوی تهمت زننده است، و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم.

( مکتب ) گوید: پس ما از روی این توقیع نسخه برداشتیم و نزد او بیرون رفتیم و چون روز ششم بار دیگر بر او وارد شدیم در حال احتضار، به او گفته شد: وصی تو بعد از مرگ تو کیست؟ فرمود: خداوند را امری است که خود آن را به آخر خواهد رساند.

72 – درخواست دیدار آن حضرت (ع) با عافیت و ایمان: پیغمبر اکرم (ص) فرمودند: دعا مغز      عبادت است، و هیچ مومنی خداون را نخواند مگر اینکه مستجاب فرماید، پس یا به زودی آن را در دنیا برایش تعجیل می کند و یا برایش به آخرت تأخیر می اندازد و یا به مقدار دعایش از گناهانش می آمرزد به شرط آن که به گناهی دعا نکند.

سید رضی الدین علی بن طاووس خطاب به پسرش گوید: و راه به سوی امام تو برای هر کس که خداوند – جل جلاله – عنایت و احسان نسبت به او را می خواهد باز است.

73 – اقتدا کردن و تأسی جستن به اخلاق و اعمال آن حضرت (ع): حضرت زین العابدین (ع) فرمود: برای هیچ قریشی و عربی حسب ( و افتخاری ) نیست، مگر به تواضع، و هیچ کرامتی نیست جز به تقوی، و عملی نیست مگر به نیت و عبادتی نیست جز به تفقّه ( ودرست فهمیدن)، آگاه باشید مغبوضترین مردم نزد خداوند کسی است که به سنت و مذهب امامی بوده باشد و به اعمالش اقتدا نکند. امام صادق(ع) فرمود: ما کسی را مومن نمی شماریم تا اینکه نسبت به تمام امرما پیروی علاقه مند باشد، توجه کنید که از جمله پیروی و خواستن امرما ورع و پرهیزکاری است، پس خود را به آن زینت دهید که خدای تعالی بر شما رحمت آرد و به وسیله ورع دشمنانمان را در رنج و فشار قرار دهید که خداوند شما را عزت دهد و باقی بدارد.

74 – حفظ زبان از غیر از یاد خدا و مانند آن: رسول خدا (ص) فرمود: هر کس خدای تعالی را بشناسد و تعظیمش کند دهانش از سخن و شکمش را از غذا باز خواهد داشت، و رنج شب زنده داری را بر خود هموار ساخت، اصحاب گفتند: ای رسول خدا (ص) پدران ومادرانمان فدایت باد، اینان اولیاء خدا هستند؟ فرمود: همانا اولیاء خدا ساکت ماندند پس سکوتشان اندسشه بود، و سخن گفتند و سخنشان ذکر بود، و چون نگریستند نگاهشان عبرت بود، و زبان گشودند پس نطقشان حکمت بود، و راه رفتند پس راه رفتنشان میان مردم برکت بود، چنان چه اجلهایی که خداوند بر آنان نوشته، نبود ارواح آن ها در کالبدهاشان قرار نمی گرفت از بیم عذاب و شوق ثواب.

امام صادق (ع) در سفارش به ابو جعفر محمد بن النعمان فرمود: همانا کسانی که پیش از شما بودند خاموشی را می آموختند و شما گفتن را می آموزید، هر کدام از آن ها چنانچه می خواست تعبد کند ده  سال پیش از آن خاموشی را می آموخت، پس اگر به خوبی از عهده بر می آمد و بر آن صبر می کرد تعبد می نمود، وگرنه می گفت: من نسبت به آن چه می خواهم شایستگی ندارم... .

75 – نماز آن حضرت (ع): نماز آن حضرت در کتابهای متعدد و به طرق معتبری روایت شده از جمله: در آخر فصل بیست و نهم از کتاب جمال الأسبوع سید بن طاووس – رحمة الله – چنین آمده:« نماز حجت قائم (ع) دو رکعت است، در هر رکعت سوره حمد را تا (ایاک نعبد و ایاک نستعین ) می خوانی سپس صد بار می گویی: ( ایاک نعبد و ایاک نستعین ) آن گاه بقیه سوره حمد را می خوانی و بعد از آن سوره اخلاص را یک بار می خوانی وسپس رکوع و سجود را انجام می دهی – در بعضی نسخ آمده در هر یک از آن ها هفت بار تسبیح می گویی – و رکعت دوم را نیز به همین ترتیب انجام می دهی واین  دعای را پس از نماز بخوان: اللهم عظم البلاء و برح الخفاء وأنکشف الغطاء...

76 – گریستن در مصیبت مولایمان شهید مظلوم حضرت ابی عبدالله الحسین (ع): از امام صادق (ع) ضمن حدیثی طولانی در فضیلت گریستن بر امام حسین (ع) آمده که فرمود: و هیچ دیده و اشکی نزد خداوند محبوب تر از چشمی نیست که بر او بگرید و اشک بریزد، و هیچ گریه کننده ای بر او نگرید مگر اینکه فاطمه (س) را صله کرده و آن جناب را در نوحه ری بر او یاری نموده، و رسول خدا (ص) را صله کرده و حق ما را ادا نموده است، و هر بنده ای روز قیامت با دیدگان گریان محشور می شود مگر گریه کنندگان بر جدم حسین (ع) که هر آن که بر او گریسته در حالی محشور می گردد که دیدگانش روشن است و مژده بر او می رسد و شادمانی بر چهره اش نمودار است، وخلایق در بیم و هراس هستند در حالی که اینان ( گریه کنندگان بر حسین (ع) ) ایمن باشند، خلایق ( درهنگامه عرصات محشر ) عرضه می شوند ولی اینان زیر عرش و در سایه عرش با حسین (ع) هم سخن خواهند بود، از سختی روز حساب ترسناک نیستند، به ایشان گفته می شود: داخل بهشت شوید، پس امتناع می کنند و سخن و مجلس آن حضرت (ع) را برمی گزینند و همانا حوریان به آنان پیغام می دهند: ما ولدان مخلدین اشتیاق شما را داریم، پس آنها به سوی حورالعین سر بر نمی دارند، به جهت آن چه از خوشی و بزرگواری در مجلسشان می بینند...

77 – زیارت قبر مولایمان امام حسین (ع): زیرا که این کار صله حضرت صاحب الزمان (عج) و خدمتی نسبت به آن جناب و سایر امامان علیهم السلام می باشد و با این عمل سرور و شادمانی در دل امام (ع)وارد می شود و امام (ع) مانند سایر پدران بزرگوارش هر صبح و شام برای زوار قبر امام حسین (ع) دعا می کند.

از معاویة بن وهب آمده که: شنیدم امام صادق (ع) دعا می کند و با پروردگارش مناجات می نماید و می گوید: مغفرتت را بر من و برادرانم و زائرین قبر پدرم حسین (ع) قرار ده، آنان که اموالشان را انفاق کردند و بدنهایشان را به رنج انداختند، به خاطر رغبت در نیکی به ما و به امید ثواب تو با صله ما و شادمان کردن پیغمبر (ص) و به منظور اجابت امر ما و خشمگین کردن دشمنانمان، که با این کار رضای تو را خواستند، پس[ ای خدا] از سوی ما رضواتت را به آنان پاداش ده و شب و روز ایشان را در حفظ خویش بدار و به بهترین پاداشها خاندان و اولادشان که پس از آنها باز می مانند را پاداش ده وبا آنها        [ یار] باش، شرهرگونه سرکش عنود وهر مخلوق ناتوان و زورمند و شر شیاطین انس و جن را از آنها دور کن و برترین چیزی که در غربت از وطنهایشان از تو آرزو دارند و از جهت این که ما را بر فرزندان و خاندان و خویشاوندان خود برگزیده اند، به آنها عطا فرما. بارخدایا همانا دشمنان ما برایشان سفرشان [ برای زیارت قبور ما ] را عیب کردند ولی عیبجویی آنها ایشان را از روی آوردن بر سوی ما باز نداشت، به جهت این که با مخالفین ما مخالفت نمایند، پس بر آن صورتهایی که تابش خورشید آنها را تغییر داده رحم آور و بر آن گونه ها که بر مزار حضرت اب عبدالله الحسین (ع) گردانده می شوند رحمت آور و بر آن دیده ها یی که اشکهایشان به خاطر مهر ما جاری است رحمت آور و بر آن دلها که به خاطر ما محزون و سوزان گردیده رحمت آور و بر آن فریادها که به خاطر ما بلند می شود رحمت آور، بارخدایا من آن بدنها و جانها را به تو می سپارم تا آنگاه که آنها بر کنار حوض [ کوثر] روز تنشنگی بزرگ بیاوری...

حلبی گوید به امام صادق (ع) عرضه داشتم: فدایت گردم چه می گویی درباره کسی که زیارت امام حسین(ع) را ترک گوید در حالی که بتواند آن را انجام دهد؟ فرمودک می گویم او رسول خدا (ص) و ما را عاق کرده و امری را که مربوط به اوست سبک شمرده وهر کس او را زیارت کند خداوند در پی حوائجش خواهد بود و آن چه از امور دنیاش برایش اهمیت دارد را خداوند کفایت کن و روزی را به سوی بنده خواهد کشاند و آن چه انفاق نموده به او باز خواهد آورد و گناهان پنجاه ساله اش را خواهد آمرزید و در حالی به خاندانش باز خواهد گشت که بر عهده او گناه ئ خطایی نماند مگر این که از پرونده اش محو شده باشد، پس چنانچه در سفرش از دنیا برود، فرشتگان فرود می آیند و او را غسل    می دهند و دربی به سوی بهشت به رویش گشوده خواهد شد که راحتی و نسیم بهشتی ازآن در به او خواهد رسید تا وقتی که محشور گردد واگر سالم به وطن باز گردد، آن دربی که روزی از آن فرود      می آید به رویش گشوده می شود و به هر درهمی که خرج کرده ده هزار درهم برایش مقرر می گردد و اینها برای وی ذخیره می شود، پس هرگاه محشور گردد به او گفته می شود: به هر درهمی ده هزار درهم برایت هست و خداوند به تو نظر[عنایت] فرموده و آنها را برای تو نزد خود ذخیره نموده است.

امام صادق (ع) فرمود: اگر زائر امام حسین (ع) بداند که چه شادمانی و خرسندی به رسول خدا (ص) و به امیرالمؤمنین (ع) و به فاطمه (س) و به امامان علیهم السلام و شهدای از ما اهلبیت می رسد و از دعای ایشان چه چیزهایی به او برمی گردد و چه قدر از ثواب در دنیا و آخرت به او خواهد رسید و چه   [ ثوابی ] برایش نزد خداوند ذخیره است هرآینه دوست خواهد داشت که باقیمانده عمرش در خانه اش دیده نشود [ ودر همان جا بماند] ...

78 – بسیار لعنت کردن بر بنی امیه آشکارو پنهان: شیخ صدوق – رحمة الله – در کتاب خصال از امیرالمؤمنین (ع) در ذکر مناقب هفتگانه اش فرمود:« و اما پنجاه و چهارم: پس به درستی که من شنیدم رسول خدا (ص) می فرمود: ای علی بنی امیه تو را لعنت خواهند کرد و فرشته ای به شمار هر لعنت آنان هزار لعنت برایشان بر می گرداند، پس هرگاه قائم (ع) بپاخیزد چهل سال آنها را لعنت خواهد کرد... پوشیده نماند که منظور از چهل سال لعنت کردن، أمر فرمودن آن حضرت (عج) شیعیان و پیروانش را به لعنت کردن بنی امیه در همه بلاد و آبادیها، در منابر و مجامع می باشد.

امام باقر(ع) فرمود: هرگاه نماز واجبی را به پایان بردی، جز با لعنت کردن بنی امیه از جای خود حرکت مکن.

در تفسیر امام عسگری (ع) آمده که: شخصی به امام صادق (ع) عرضه داشت: ای زاده رسول خدا(ص) من عاجزم که با بدنم شما را یاری کنم و به غیر از بیزاری جستن از دشمنانتان و لعنت کردن بر آنان کاری از دستم برنمی آید، وضع من چگونه است؟ امام صادق (ع) به او فرمود: پدرم برایم حدیث گفت از پدرش از جدش رسول خدا (ص) که فرمود: هرکس از یاری کردن ما اهل البیت ناتوان باشد و در خلوتش دشمنان ما را لعنت نماید، خداوند صدایش را به همه فرشتگان از زمین تا عرش خواهد رسانید، پس هرچه این شخص دشمنان ما را لعنت نماید او را همراهی نموده و به هرکس لعنت فرستد آنها نیز لعنت فرستند، سپس باز هم بیفزایند، پس عرضه می دارند: بارخدایا براین بنده ات درود فرست که آن چه در توان داشت نثار نمود و چنان چه می توانست بیش از این می کرد. پس از سوی خدای تعالی ندا می رسد: به درستی که من دعایتان را اجابت نمودم و ندایتان را شنیدم، و به روح او در میان ارواح درود فرستادم و او را نزد خود از برگزیدگان نیکوکار قرار دادم.

 79 – اهتمام در ادای حقوق برادران دینی : امام کاظم (ع) فرمود: هر کس حاجتی از دوستان ما برآورد انگار که آن را برای همه ما برآورده است.

امام باقر (ع) فرمود: باید که قدرتمندان از شما ضعیفان را یاری دهند، و ثروتمندان بر فقیران عطوفت نمایند و هر کس برای برادر دینیش خیر خواه باشد همچنانکه برای خودش خیرخواه است، و اسرار ما را کتمان نمایید و مردم را بر ما مشورانید، و در امر ما دقت کنید و آنچه از ما برایتان نقل شده را بنگرید، چنانچه دیدید با آن چه در قرآن آمده موافق است بپذیرید واگر آن را موافق نیافتید آن را رد کنید و چنانچه امر بر شما مشتبه شد درباره اش توقف نمایید و آن را بما رد کنید تا آنچه را برای ما شرح گردیده برایتان شرح دهیم، پس اگر چنان بودید که شما را سفارش نمودیم و از آن بیرون نروید و کسی از شما اگر پیش از خروج قائم (ع) بمیرد شهید خواهد بود و هر کس قائم ما را دریابد پس در رکاب آن حضرت کشته شود پاداش دو شهید را خواهد داشت و هر کس در پیش روی حضرتش دشمن ما را بکشد پاداش بیست شهید را خواهد داشت.

80 – مهیا کردن سلاح و اسب در انتظار ظهور آن جناب: در فروع کافی از ابن طیفور متطبّب آمده که گفت: حضرت ابوالحسن (ع) به من فرمود: بر چه مرکبی سوار می شوی؟ عرضه داشتم: بر الاغ. آن حضرت (ع) فرمود: آن را چند خریده ای؟ عرض کردم: سیزده دینار، فرمود: این همان اسراف است این که الاغی را به سیزده دینار خریداری کنی و اسب تاتاری را وا گذاری. عرضه داشتم: ای آقای من به درستی که هزینه اسب تاتاری از هزینه الاغ بیشتر است. فرمود: البته کسی که هزینه الاغ را می دهد همو هزینه اسب را هم می دهد، آیا ندانسته ای که هر کس اسبی را به انتظار امر ما نگه دارد و به سبب آن دشمنمان را خشمگین سازد و او به ما منسوب باشد و خداوند روزیش را فراخ گرداند و شرح صدر به او عطا کند و به آرزویش برساند و یار او بر حوائجش باشد.

امام صادق (ع) فرمود: هر یک از شما برای خروج قائم (ع) [سلاحی] مهیا کند هر چند که یک تیر باشد، که خدای تعالی هرگاه بداند که کسی چنین نیتی دارد امیدوارم عمرش را طولانی کند.  

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم اسفند ۱۳۸۹ساعت 7:34  توسط مهدی   |